Kody GTU 2026 – pełna lista kodów z opisami, JPK i faktury

Kody GTU to obowiązkowe oznaczenia, które czynni podatnicy VAT muszą stosować w pliku JPK_V7 przy sprzedaży towarów i usług z 13 wybranych kategorii. W tym artykule znajdziesz pełną listę kodów GTU z opisami tego, co każdy z nich obejmuje, a czego nie. Dowiesz się też, jak dodać GTU w JPK, czy kod musi być na fakturze i co zmieniło się w przepisach w 2026 roku.

Czym są kody GTU?

Kody GTU (Grupy Towarów i Usług) to oznaczenia stosowane w pliku JPK_V7 dla 13 kategorii towarów i usług, które zostały uznane za szczególnie narażone na nadużycia podatkowe. Ich celem jest uszczelnienie systemu VAT i ułatwienie organom skarbowym automatycznej kontroli ewidencji.

Obowiązek stosowania kodów GTU wprowadzono 1 października 2020 roku, wraz z wdrożeniem nowej struktury JPK_V7 na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z 15 października 2019 r., która zastąpiła dotychczasowe deklaracje VAT-7 i plik JPK_VAT. Od tego czasu katalog 13 kodów nie zmienił się – w 2026 roku obowiązują te same oznaczenia co na początku.

Warto podkreślić: kody GTU dotyczą wyłącznie sprzedaży. Przy zakupach nie stosujesz żadnych oznaczeń GTU.

Sprawdź też: VAT OSS w e-commerce: jak działa i kogo dotyczy?

Kogo obowiązują kody GTU?

Kody GTU muszą stosować czynni podatnicy VAT, którzy sprzedają towary lub świadczą usługi należące do jednej z 13 wyszczególnionych grup. Jeśli prowadzisz działalność i jesteś zarejestrowany jako podatnik VAT czynny – musisz sprawdzić, czy Twój asortyment lub usługi podlegają pod którykolwiek kod GTU.

Kto nie musi stosować kodów GTU:

• Przedsiębiorcy zwolnieni z VAT (tzw. nievatowcy) – zarówno ze zwolnieniem podmiotowym, jak i przedmiotowym.
• Podatnicy, których sprzedaż nie obejmuje żadnej z 13 kategorii GTU – jeśli sprzedajesz np. meble, ubrania czy artykuły spożywcze (inne niż alkohol), kody GTU Cię nie dotyczą.

Dlatego kluczowe jest dokładne zidentyfikowanie zakresu Twojej działalności w kontekście listy GTU. Nie wszystkie produkty i usługi wymagają oznaczenia – tylko te z zamkniętego katalogu 13 grup.

Pełna lista kodów GTU – tabela

Poniższa tabela zawiera wszystkie 13 kodów GTU wraz z krótkim opisem. Szczegółowe wyjaśnienia – co dokładnie obejmuje i czego nie obejmuje każdy kod – znajdziesz w opisach pod tabelą.

Kody GTU – szczegółowe opisy

GTU 01 – napoje alkoholowe

Obejmuje dostawę napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, piwa oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%. Dotyczy to m.in. wódki, wina, likiery, whisky, piwa i koktajli alkoholowych.

Czego nie obejmuje: produkty spożywcze zawierające śladowe ilości alkoholu (np. czekoladki z nadzieniem alkoholowym poniżej progu, ocet). Jeśli prowadzisz sklep internetowy z winami lub piwem rzemieślniczym – stosujesz GTU 01.

GTU 02 – paliwa

Obejmuje dostawę paliw silnikowych: benzyny, oleju napędowego, gazu LPG przeznaczonego do napędu silników spalinowych oraz biopaliw. Katalog produktów objętych GTU 02 odnosi się do konkretnych kodów CN wymienionych w ustawie o podatku akcyzowym.

Czego nie obejmuje: paliwa lotnicze i żeglugowe podlegające pod odrębne regulacje. GTU 02 dotyczy przede wszystkim stacji paliw i dystrybutorów.

GTU 03 – oleje opałowe i smarowe

Obejmuje dostawę oleju opałowego, olejów smarowych i preparatów smarowych. Podobnie jak GTU 02, odnosi się do konkretnych pozycji CN z ustawy akcyzowej.

Czego nie obejmuje: paliwa silnikowe (te podlegają pod GTU 02). Granica między GTU 02 a GTU 03 wynika z klasyfikacji CN produktu – warto to zweryfikować z księgowym.

GTU 04 – wyroby tytoniowe

Obejmuje dostawę wyrobów tytoniowych, suszu tytoniowego, płynu do papierosów elektronicznych oraz wyrobów nowatorskich (np. podgrzewacze tytoniu). Katalog jest szeroki i obejmuje zarówno tradycyjne papierosy, jak i nowsze kategorie produktów nikotynowych.

Czego nie obejmuje: akcesoria do palenia (zapalniczki, popielniczki) – te nie podlegają pod GTU 04.

GTU 05 – odpady

Obejmuje dostawę odpadów wyłącznie tych określonych w poz. 79–91 załącznika nr 15 do ustawy o VAT. Dotyczy to m.in.: złomu stalowego i żeliwnego, odpadów szklanych, z tworzyw sztucznych, makulatury, odpadów gumowych oraz surowców wtórnych.

Czego nie obejmuje: usługi odbioru i utylizacji odpadów (to usługa, nie dostawa towaru). GTU 05 dotyczy firm handlujących surowcami wtórnymi i złomem.

GTU 06 – urządzenia elektroniczne i ich części

Obejmuje dostawę urządzeń elektronicznych oraz części i materiałów do nich – ale wyłącznie tych wymienionych w poz. 7–9 załącznika nr 15 do ustawy o VAT. W praktyce dotyczy to: komputerów, tabletów, telefonów komórkowych, konsol do gier, dysków twardych, tonerów, tuszy do drukarek i procesorów.

Czego nie obejmuje: sprzęt AGD (pralki, lodówki), telewizory, sprzęt audio – te kategorie nie są wymienione w załączniku nr 15. Jeśli prowadzisz sklep internetowy z elektroniką, dokładnie sprawdź, które produkty z Twojej oferty podlegają pod GTU 06 – to nie jest “cała elektronika”, tylko konkretne pozycje z załącznika.

GTU 07 – pojazdy i części samochodowe

Obejmuje dostawę pojazdów silnikowych oraz części do nich – wyłącznie tych wymienionych w poz. 4–6 załącznika nr 15 do ustawy o VAT. W praktyce: samochody osobowe, motocykle, pojazdy ciężarowe, a także wybrane części samochodowe (np. silniki, nadwozia).

Czego nie obejmuje: rowery, hulajnogi elektryczne, akcesoria samochodowe (dywaniki, pokrowce). GTU 07 jest istotny dla komisów samochodowych, warsztatów i sprzedawców części zamiennych.

GTU 08 – metale szlachetne i nieszlachetne

Obejmuje dostawę metali szlachetnych (złoto, srebro, platyna) oraz nieszlachetnych (stal, miedź, aluminium, cynk) wymienionych w poz. 1-3 załącznika nr 12 do ustawy o VAT, a także wyrobów jubilerskich. Lista jest szczegółowa i obejmuje zarówno surowce (np. sztabki, druty), jak i gotowe wyroby (biżuteria, monety kolekcjonerskie).

Czego nie obejmuje: biżuteria sztuczna (np. z plastiku czy stali chirurgicznej bez zawartości metali szlachetnych). Jeśli sprzedajesz biżuterię ze złota lub srebra w sklepie internetowym – GTU 08 Cię dotyczy.

GTU 09 – leki i wyroby medyczne

Obejmuje dostawę produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych – objętych obowiązkiem zgłoszenia zgodnie z prawem farmaceutycznym.

Czego nie obejmuje: suplementy diety (o ile nie spełniają definicji środka spożywczego specjalnego przeznaczenia) i kosmetyki (nawet te “lecznicze” w nazwie handlowej). GTU 09 dotyczy przede wszystkim aptek, hurtowni farmaceutycznych i sklepów ze sprzętem medycznym.

GTU 10 – budynki, budowle i grunty

Obejmuje dostawę budynków, budowli, gruntów oraz ich części, a także przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Dotyczy to zarówno nieruchomości mieszkalnych, jak i komercyjnych.

Czego nie obejmuje: usługi budowlane i remontowe (to usługi, nie dostawa nieruchomości). Wynajem nieruchomości również nie podlega pod GTU 10 – oznaczenie dotyczy wyłącznie sprzedaży (dostawy) nieruchomości.

GTU 11 – uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych

Obejmuje świadczenie usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie o systemie handlu uprawnieniami do emisji.

To bardzo wąska kategoria, dotycząca wyłącznie obrotu uprawnieniami emisyjnymi (np. w ramach systemu EU ETS). Większości przedsiębiorców GTU 11 nie dotyczy.

GTU 12 – usługi niematerialne

Obejmuje świadczenie następujących usług: doradcze, księgowe, prawne, zarządcze, marketingowe, reklamowe, szkoleniowe, firm centralnych (head offices), badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych oraz w zakresie pozaszkolnych form edukacji.

GTU 12 jest jednym z najczęściej stosowanych kodów – dotyczy biur rachunkowych, kancelarii prawnych, agencji marketingowych, firm szkoleniowych i consultingowych.

GTU 13 – usługi transportowe i gospodarka magazynowa

Obejmuje świadczenie usług transportowych i gospodarki magazynowej – zgodnie z sekcją H PKWiU 2015 (symbole 49.4, 52.1, 52.2 i inne).

W kontekście e-commerce GTU 13 jest istotny – dotyczy firm oferujących usługi logistyczne, magazynowanie towaru i transport. Jeśli Twoja firma świadczy usługi fulfillmentu lub transportu dla sklepów internetowych, GTU 13 Cię dotyczy.

Czego nie obejmuje: zakup usług transportowych (GTU stosuje się tylko przy sprzedaży). Jeśli jako sprzedawca e-commerce korzystasz z kuriera – to kurier oznacza swoją sprzedaż kodem GTU 13, nie Ty.

Kiedy NIE trzeba stosować kodów GTU?

Kodów GTU nie stosuje się w kilku sytuacjach:

Nie jesteś czynnym podatnikiem VAT. Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego z VAT – kody GTU Cię nie dotyczą. Obowiązek dotyczy wyłącznie czynnych podatników VAT.

Sprzedajesz towary/usługi spoza katalogu 13 grup. Jeśli w Twojej ofercie nie ma produktów ani usług z listy GTU, nie stosujesz żadnych oznaczeń. Pole GTU w JPK pozostaje puste.

Sprzedaż zbiorcza na kasie fiskalnej. Pliki JPK_V7M i JPK_V7K nie wymagają kodu GTU przy transakcjach o charakterze zbiorczym, ewidencjonowanych na kasie rejestrującej i niepotwierdzonych fakturą.

Przy zakupach. Kody GTU dotyczą wyłącznie sprzedaży. Kupując towar lub usługę – nawet z kategorii GTU – nie oznaczasz transakcji żadnym kodem w swoim pliku JPK.

Jak dodać kod GTU w pliku JPK_V7?

Czym jest JPK_V7?

JPK_V7 (Jednolity Plik Kontrolny) to elektroniczny dokument, który łączy deklarację VAT z ewidencją sprzedaży i zakupów. Składa się z dwóch części: deklaracyjnej (odpowiednik dawnego VAT-7) i ewidencyjnej (szczegółowe dane o transakcjach). Czynni podatnicy VAT składają JPK_V7M (miesięcznie) lub JPK_V7K (kwartalnie).

Kody GTU umieszcza się w części ewidencyjnej JPK_V7, przy każdym dokumencie sprzedaży, który dotyczy towarów lub usług z katalogu 13 grup. Oznaczenie przypisuje się do całego dokumentu, nie do pojedynczej pozycji na fakturze.

Zasady oznaczania GTU w JPK

Konkretny sposób dodania kodu GTU zależy od oprogramowania, z którego korzystasz. Większość programów księgowych i systemów ERP pozwala przypisać kod GTU do produktu lub usługi, a następnie automatycznie przenosi go do pliku JPK. Jeśli korzystasz z integracji z systemami księgowymi lub integracji z KSeF w Base, proces ten może być w dużej mierze zautomatyzowany.

Kilka praktycznych zasad:

• Jedna pozycja na fakturze, jeden kod GTU – dokument oznaczasz odpowiednim symbolem.
• Kilka pozycji, różne kody GTU – dokument musi zawierać wszystkie kody GTU, które dotyczą poszczególnych pozycji. Np. faktura z telefonem (GTU 06) i usługą doradczą (GTU 12) otrzymuje oba oznaczenia.
• Pozycja nie należy do żadnej grupy GTU – nie oznaczasz jej. Pole GTU pozostaje puste.

Pomocną praktyką jest zapisywanie kodu GTU już na etapie generowania faktury. Faktura nie musi go zawierać, ale takie podejście ułatwia późniejsze przenoszenie danych do JPK i stanowi wskazówkę dla działu księgowego.

Co się zmieniło w 2026? JPK_V7(3) i KSeF

Od 1 lutego 2026 roku obowiązuje nowa wersja struktury JPK-JPK_V7(3) (szczegóły w broszurze informacyjnej MF). Zmiana jest powiązana z wdrożeniem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), który stał się obowiązkowy dla dużych firm od lutego 2026, a dla pozostałych przedsiębiorców – od 1 kwietnia 2026.

Co ważne: same kody GTU (01-13) nie uległy zmianie. Katalog 13 grup towarów i usług pozostaje taki sam od 2020 roku. Zmieniły się natomiast inne elementy struktury JPK – w nowej wersji pojawiły się dodatkowe oznaczenia dokumentów związane z KSeF (NrKSeF, OFF, BFK, DI), które dotyczą statusu faktury w systemie e-faktur, a nie samych kodów GTU.

W praktyce: jeśli dotychczas poprawnie stosowałeś kody GTU, po wdrożeniu nowej struktury JPK_V7(3) nie musisz nic zmieniać w zakresie samych oznaczeń GTU. Musisz natomiast zadbać o prawidłowe oznaczenie faktur w kontekście KSeF.

Kara za błąd w ewidencji – w tym za brak wymaganego kodu GTU – nadal wynosi 500 zł za każdy błąd i może zostać nałożona po wezwaniu do korekty przez naczelnika urzędu skarbowego.

Chcesz wiedzieć więcej o KSeF i nowych obowiązkach? Sprawdź bezpłatny kurs KSeF w praktyce w Akademii Base.

Automatyzujesz sprzedaż? Zadbaj też o księgowość. Base integruje się z popularnymi systemami księgowymi i obsługuje KSeF – dzięki temu kody GTU, faktury i JPK działają bez ręcznego przepisywania danych. Sprawdź integracje księgowe w Base →

Kod GTU a faktura – co musisz wiedzieć

Czy kod GTU musi być na fakturze?

Nie. Kod GTU nie jest obowiązkowym elementem faktury – ustawa o VAT nie wymienia go wśród wymaganych danych na fakturze. GTU umieszcza się w pliku JPK_V7, a nie na samym dokumencie sprzedaży.

Ale: umieszczenie kodu GTU na fakturze nie jest błędem i wielu przedsiębiorców celowo to robi. Dlaczego? Bo ułatwia to pracę księgowej – widząc GTU na fakturze, od razu wie, jak zaksięgować dokument w JPK, bez konieczności sprawdzania każdej pozycji. To forma autokontroli.

Co z fakturą korygującą?

Kod GTU w pliku JPK_V7 dotyczy całego dokumentu, nie pojedynczej pozycji. Jeśli wystawiasz fakturę korygującą, która nawiązuje do towaru lub usługi z katalogu 13 grup GTU – musisz odpowiednio oznaczyć korektę w JPK. Jeśli korekta dotyczy pozycji spoza katalogu GTU – oznaczenie nie jest wymagane.

Czy przy zakupie stosuję GTU?

Nie. Kody GTU dotyczą wyłącznie strony sprzedaży. Jeśli kupujesz towar lub usługę objętą GTU – to sprzedawca oznacza transakcję w swoim JPK, nie Ty.

Sprzedajesz online i chcesz mieć porządek w fakturach, GTU i JPK? Przetestuj Base za darmo przez 14 dni — z pełnym dostępem do integracji księgowych i KSeF. Wypróbuj Base za darmo →

Podstawy prawne i źródła

Artykuł opiera się na następujących aktach prawnych i materiałach Ministerstwa Finansów:

• Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. 2019 poz. 1988) – rozporządzenie wprowadzające kody GTU i strukturę JPK_V7.
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2021 r. zmieniające ww. rozporządzenie (Dz.U. 2021 poz. 1179) – doprecyzowanie kodów GTU (zmiana oznaczeń na GTU_01–GTU_13, odniesienia do CN i PKWiU 2015).
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 lutego 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie JPK_VAT (Dz.U. 2025 poz. 245) – wprowadzenie struktury JPK_V7(3) od 1 lutego 2026 r.
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – załącznik nr 15 (wykaz towarów i usług objętych mechanizmem podzielonej płatności, do którego odnoszą się kody GTU 05, 06, 07, 08).
• Broszura informacyjna MF – JPK_VAT z deklaracją od 1 lutego 2026 r. (PDF) – szczegółowy opis struktury JPK_V7(3), pól GTU i nowych oznaczeń.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o kody GTU

Czym są kody GTU?

Kody GTU (Grupy Towarów i Usług) to obowiązkowe oznaczenia w pliku JPK_V7 dla 13 kategorii towarów i usług szczególnie narażonych na nadużycia podatkowe. Stosują je czynni podatnicy VAT przy ewidencjonowaniu sprzedaży.

Jakie są kody GTU?

Jest 13 kodów GTU: GTU 01 (alkohol), GTU 02 (paliwa), GTU 03 (oleje opałowe i smarowe), GTU 04 (wyroby tytoniowe), GTU 05 (odpady), GTU 06 (urządzenia elektroniczne), GTU 07 (pojazdy i części), GTU 08 (metale szlachetne i nieszlachetne), GTU 09 (leki i wyroby medyczne), GTU 10 (budynki i grunty), GTU 11 (uprawnienia emisyjne), GTU 12 (usługi niematerialne), GTU 13 (usługi transportowe i magazynowe). Pełną listę z opisami znajdziesz w tabeli powyżej.

Kto musi stosować kody GTU?

Kody GTU muszą stosować czynni podatnicy VAT, którzy sprzedają towary lub usługi należące do jednej z 13 grup. Nievatowcy (zwolnieni z VAT) nie stosują kodów GTU. Oznaczenia dotyczą wyłącznie sprzedaży – przy zakupach GTU się nie stosuje.

Kiedy stosujemy kod GTU?

Kod GTU stosujesz zawsze, gdy sprzedajesz towar lub usługę z katalogu 13 grup i ewidencjonujesz tę transakcję w pliku JPK_V7. Dotyczy to faktur sprzedaży – zarówno krajowych, jak i eksportowych, o ile dotyczą towarów lub usług z zamkniętego katalogu GTU.

Czy na fakturze musi być kod GTU?

Nie – kod GTU nie jest obowiązkowym elementem faktury. Umieszcza się go w pliku JPK_V7, w części ewidencyjnej. Jednak dodanie GTU na fakturze nie jest błędem i ułatwia pracę księgowym.

Jaki kod GTU wybrać?

Wybór kodu GTU wymaga zidentyfikowania, czy sprzedawany towar lub usługa należy do jednej z 13 kategorii. W razie wątpliwości kluczowa jest klasyfikacja CN (dla towarów) lub PKWiU (dla usług), a nie nazwa handlowa produktu. Przy niejasnych przypadkach warto skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym.

Czy usługi informatyczne podlegają pod GTU?

Co do zasady nie – usługi czysto informatyczne (programowanie, administracja systemami, hosting) nie są wymienione w katalogu GTU 12. Wyjątek: jeśli usługa informatyczna ma charakter doradczy (np. konsulting IT, audyt systemów), może kwalifikować się jako usługa doradcza objęta GTU 12. Kluczowa jest klasyfikacja usługi, nie jej nazwa handlowa.

Co to jest GTU w JPK?

GTU w JPK to oznaczenia grup towarów i usług, które czynni podatnicy VAT muszą stosować w części ewidencyjnej pliku JPK_V7 (dawniej JPK_VAT). Jest 13 kodów (GTU 01 – GTU 13), każdy przypisany do konkretnej kategorii sprzedaży. Oznaczenia te są częścią struktury JPK i służą organom skarbowym do automatycznej kontroli ewidencji VAT.

Jakie usługi obejmuje GTU 12?

GTU 12 obejmuje usługi niematerialne: doradcze, księgowe, prawne, zarządcze, marketingowe, reklamowe, szkoleniowe, firm centralnych (head offices), badania rynku i opinii publicznej, badania naukowe i prace rozwojowe oraz pozaszkolne formy edukacji. Nie obejmuje usług czysto informatycznych (chyba że mają charakter doradczy).

Jakie usługi obejmuje GTU 13?

GTU 13 obejmuje usługi transportowe i gospodarki magazynowej (sekcja H PKWiU). Dotyczy firm przewozowych, logistycznych i oferujących usługi magazynowania. W e-commerce GTU 13 jest istotny dla firm oferujących fulfillment. Jeśli korzystasz z usług kurierskich jako kupujący – GTU 13 Cię nie dotyczy (stosuje je przewoźnik).

Czy kody GTU obowiązują w 2026 roku?

Tak – kody GTU nadal obowiązują w 2026 roku, bez zmian w katalogu 13 grup. Od 1 lutego 2026 obowiązuje nowa struktura JPK_V7(3) związana z wdrożeniem KSeF, ale same oznaczenia GTU (01–13) pozostały niezmienione. Więcej o zmianach związanych z KSeF przeczytasz w artykule: KSeF: co to jest, od kiedy obowiązkowy i kogo dotyczy?